[:en]Labour Market & Educational System of Nepal[:ne]नेपालको श्रम बजार तथा शैक्षिक प्रणाली[:]


Job and Labour Market

This delves in informing people about the structural hierarchy, the limited information about the labour market of Nepal.

What do I know, and what more do I need to know about Nepal’s labour market

The information available at the moment in the ministry of information and statistic bureau is not enough to make any concrete hypothesis, conclusion as well as produce any convincing statements about the future trend of the labour market in Nepal. However, there are few facts that have been staple news for the last half century, which need not be repeated. Facts like - the percentage of Nepali directly and indirectly involved in agriculture- 75% or so, the rising movement of Nepali workforce to Middle East for jobs- currently around 1500 people per day.

Though Nepal is still in the first stage of economic growth, primary sector (farming and agriculture) is still dominant in the nation. Normally, for sustaining growth the nation usually moves from primary to manufacturing and then to service sector. Nepal skipped the manufacturing sector and is moving rapidly into service. Information about the areas where the newest members of our work-force might want to work next is still under construction. The last 10 years, exponential growth was seen in infrastructure, esp. in hydro electricity, at the same time according to few experts, if managed, Nepal can be one of the most attractive places for travellers. Sadly, the movement to the Middle East has become a sensation mostly due to lack of information about the availability of domestic resources.

A huge number of youth are choosing urban areas to rural areas for both for opportunity (education, jobs etc.) as well as for permanent residence. It can be thus prematurely concluded that the increasing number of youth do not wish to recognize what is needed for the growth of their villages (villages make up over 70% of Nepal), and thus choose their education which are saturated and usually over supplied.

Educational System of Nepal

The main area this section deals with is the structure of the educational system and its reach to the different area of Nepal.

Educational System

Nepal’s educational and learning sector can be roughly broken into five sections: Training, Diploma, TECS, Technical SLC and Academics. Though majority of students and teachers choose academics over the other 4 sections, they are well developed and have specific as well as a significant role in creating employment.


  • Depending upon the level, this area can be accessed by people with basic literacy.
  • Some short-term courses have a duration of less than 150 hours (3 hours a day for a month)
  • Training can help you develop quick and specific skill, which are usually highly sought after.
  • The same area can have a different level of training. (Electrician course can have training starting from 390 hours and can go up to 3 years)

Check links to see

The entire course provided by CTEVT: ctevt.org.np/

Career Disha Nepal Database: jobedudb.careerdishanepal.org/

All the skill testing by NSTB: nstb.org.np/


  • Technical Secondary Education usually has chosen by those who have a certain leaning already set up. Like those who want to study Agriculture or Engineer or Health etc.
  • TECS has five specialized course, each of which has the duration of 4-5 years.
  • TECS help grow and specialize in the area of your interest from 8th
  • Similar examination as SLC is taken for TECS students named TECS, with the two extra technical subjects that were the specialization.

Post- TSLC

  • Post-TSLC training is accessible to everybody who appeared for SLC.
  • Courses are offered by the Council for Technical Education and Vocational Training (CTEVT) and have the duration of 18 months each.
  • Post-TSLC takes 1 year 3 months to 2 years 5 months to complete depending on respective subjects. Like those who want to study specific subjects area, engineer, health, agriculture, hospitality etc.


  • This education type is after the completion of SLC, has more choices than that of TSLC and is more of a professional education than academic.
  • Targeted towards the students that have a certain career in their mind.
  • One can join Bachelors after the completion of Diploma or even get in the labour market.

All diploma Courses available in Nepal: jobedudb.careerdishanepal.org/


  • Easily the most popular type of education available and chosen all over Nepal. It consists of SLC, +2, Bachelors ...
  • Targeted towards career that requires huge amount of information as well as analytical
  • Most students who are involved in academics, they choose to study till Bachelors and then look for jobs.

श्रम बजार

नेपालमा रहेको पेशा र श्रम बजार संरचनाको अध्ययन आधारमा यो लेखले श्रम बजारको सिमित जानकारी प्रदान गर्दछ |

नेपालको श्रम बजारको बारेमा मलाई के जानकारी छ र थप कुन जानकारी लिनु आवश्यक छ :

नेपाल सूचना तथा तथ्यांक विभागले नेपालको पेशा तथा श्रम बजारको बारेमा प्रयाप्त जानकारी प्रदान नगरेकाले श्रम बजारको तथ्यांक, वर्तमान अवस्था, भविष्यमा हुन सक्ने सम्भावनाको बारेमा उल्लेख गर्न सकिदैन |  तर पनि केहि तथ्यहरु शताब्दी देखि निरन्तर रुपमा सुनिदै आएको छन् | उदाहरणको रुपमा नेपालको जनसांखिकी हिसाबले ७५% भन्दा बढी जनसंख्या प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष रुपमा कृषि क्षेत्रमा संग्लग्न रहदै आएका छन् त्यस्तैगरेर दैनिकी रुपमा  लगभग १५०० जना  नेपाली श्रमिकहरु अरवी मुलकमा पलायन भइरहेका छन् |  नेपालको प्रमुख आम्दानीको श्रोत भनेको खेतीपाती तथा कृषि क्षेत्रनै हो, तर नेपालको आर्थिक वृद्धिदरलाई हेर्ने हो भने पहिलो चरणमानै रहेको छ | सामान्यतया, देशमा आर्थिक वृद्धि हुनको लागि प्राथमिक, औद्योगिक र सेवा क्षेत्र क्रमबद्ध रुपमा पार गर्नु पर्ने हुन्छ तर नेपालको सन्दर्भमा भने औद्योगिक क्षेत्रलाई फड्को मारी सेवा क्षेत्र तर्फ लागिरहेको अवस्था छ | नेपालको श्रम बजारमा उत्रिएका नव युवाहरुले गर्न चाहेको पेशाहरु भने अझै पनि प्रयाप्त छैनन् | अन्तिम दशकदेखिको नेपालको विकास क्रमलाई हेर्ने हो भने हाइड्रो इलेक्ट्रीसिटीमा भएको तिब्र विकासलाई हेर्न सकिन्छ | केहि दक्ष तथा अनुभवी व्यक्तिहरुका आनुसार यदि विकासका पूर्वाधारहरुको उचित व्यवस्थापन गर्न सकियो भने नेपाल पर्यटकहरुको लागि आकर्षक विन्दु बन्न सक्दछ | नेपालमा उपलब्ध राष्ट्रिय श्रोतको बारेमा पूर्ण जानकारी, कसरि सदुपयोग गर्ने भनि थाहा नहुदा नेपाली युवाहरुको मध्य पुर्व भूभाग तर्फको वैदेशिक यात्रा निरन्तर बढ्दो छ |

नेपालको अधिकांश (७०% भन्दा बढी) भुभाग ग्रामिण क्षेत्रले ओगटेको छ | तर ठुलो संख्यामा नेपाली युवाहरु अवसरहरुको खोजीको साथसाथै स्थाई बसोबासको लागि ग्रामीण भूभागबाट सहरी भूभाग तर्फको बसाइँसराई बढ्दो क्रममा रहेको छ | वर्तमान अवस्थालाई मध्यनजर गर्दा युवाहरुमा ग्रामीण क्षेत्रको विकासगर्ने शैक्षिक रोजाई भन्दा पनि श्रम बजारमा पहिलानै प्रचललित केहि करियर छनोट गरेको पाइन्छ |

नेपालको शैक्षिक प्रणाली

यो भागले नेपालको शैक्षिक प्रणाली र यसको संरचनाको बारेमा जानकारी प्रदान गर्दछ |

शैक्षिक प्रणाली :

नेपालमा व्यवसायिक तालिम, डिप्लोमा, टिइएससि, टेक्निकल एस.एल.सि र विद्यालय तथा विश्वविद्यालयमा प्राप्त गरिने शिक्षा गरि 5 भागमा शैक्षिक प्रणालीलाई विभाजन गरिन्छ | प्राय गरेर विद्यार्थी तथा शिक्षकहरुको रोजाईमा चौथो अथवा शैक्षिक बाटो पर्दछ  भने शैक्षिक बाटोबाहेकका अन्य बाटोहरु विशेष विषयसंग सम्बन्धित हुन्छन् र पेशाहरु सृजना गर्नको लागि विशेष भूमिका खेल्दछन् |

व्यवसायिक तालिम

  • शैक्षिक स्तर र व्यवसायिक क्षमता अनुसार व्यवसायिक तालिम विभिन्न तहमा रेहेको हुन्छ | सामान्यतया यस्ता किसिमका तालिमहरु लिन कम्तिमा साक्षर हुनुपर्दछ |
  • व्यावसायिक तालिमहरु छोटो तथा लामो अवधिका हुन्छन् , छोटो अवधिका तालिमहरु १५० घण्टा सम्मको हुन्छन् |
  • यस्ता किसिमका तालिमहरुले छोटो समयमा विशेष क्षमताको विकास गर्न मद्दत पुर्याउनुको साथै सम्बन्धित क्षेत्रमा अत्यधिक प्रयोगमा आउछ |
  • व्यवसायिक तालिमहरु एउटै विषयमा पनि फरक तहको हुन्छ | जस्तै इलेक्ट्रोनिक कोर्सको तालिम ३९० घण्टा देखि ३ वर्ष सम्मको हुन्छ |

व्यावसायिक तालिमको लागि विस्तृतरुपमा बुझ्न तलको लिंक क्लिक गर्नुहोस |

The entire course provided by CTEVT: ctevt.org.np/

Career Disha Nepal Database: jobedudb.careerdishanepal.org/

All the skill testing by NSTB: nstb.org.np/


  • टिइसिएसमा विशेष विषयहरु, कृषि तथा नर्सिङ जस्ता करियर छनोट गरेकाहरुले यी कोर्सहरु पढ्ने गर्दछन् |
  • टिएसएलसिमा विशेष ५ वटा किर्सहरु मात्र उपलब्ध छन् र प्रत्येकको समयावधि ५ वर्षको हुन्छ |
  • ८ कक्षा तथा सो सरहको शिक्षा लिएकाहरुले व्यक्तिगत इच्छा अनुसारको टिएसएलसि गर्न सक्दछन् |
  • एसएलसि परिक्षा जस्तै गरेर टिइसिएसको पनि परिक्षा हुन्छ तर टिइसिएसमा थप २ वटा टेक्निकल विषयहरु हुन्छन् |

पोस्ट- टिएसएलसि

  • एसएलसि वा सो सरहको कोर्स गरेपछि पोस्ट- टिएसएलसि तालिम गर्न पाइन्छ |
  • यी कोर्सहरु सिटिइभीटि (Council for Technical Education and Vocational Training) बाट प्रदान गर्दै आइरहेको छ |
  • पोस्ट- टिएसएलसि कोर्सहरु १ वर्ष ३ महिना देखि २ वर्ष ५ महिना सम्मको समय अवधिको हुन्छ |
  • पोस्ट- टिएसएलसिमा विशेष करियरहरु, कृषि, स्वास्थ्य, इन्जीनियर तथा हस्पिटालिटि इत्यादि छनोट गरेकाहरुले पढ्ने गर्दछन् |


  • डिप्लोमामा टिएसएलसिमा भन्दा बढी वैकल्पिक कोर्सहरु हुन्छन्, डिप्लोमा गर्नको लागि एसएलसि उतिर्ण हुनुपर्दछ |
  • विशेष करियर रोजेका विद्यार्थीहरुले डिप्लोमा कोर्स गर्ने गर्दछन् |
  • डिप्लोमा कोर्स उतिर्ण गरेपछि श्रम बजारमा छिर्न पनि सक्छन् वा स्नातक तहको शिक्षा लिन पनि सक्दछन् |

यो लिंकमा क्लिक गरेर नेपालमा उपलब्ध डिप्लोमा कोर्सहरु हेर्न सक्नुहुन्छ | jobedudb.careerdishanepal.org/

Academic (शैक्षिक)

  • नेपालमा धेरैको रोजाईमा पर्ने, र सजिलै उपलब्ध शिक्षा Academic हो | Academicको संरचना एसएलसि, +२, स्नातक, स्नाकोत्तर आदि हो |
  • कुनैपनि करियर जसलाई विस्तृत विवरण तथा जानकारीहरु, विश्लेशणनात्मक क्षमताको आवश्यकता हुन्छ ति विषयहरु Academic भित्र पर्दछन् |
  • प्राय गरेर Academic रोज्ने विद्यार्थीहरुले स्नातक तह सम्म लगातार अध्यन गरेर पेशाहरु खोज्ने गरेको पाइन्छ |